Weglating van voorzetselvoorwerp in sommige gevallen

[bijwoorden en bijvoeglijk naamwoorden]
An adjective says something about a noun or person: E.g. "the beautiful story" or "She is happy".
An adverb says something about a verb, an adjective, another adverb, a phrase, or a clause: "You did that well", "That is really nice."
Post Reply
Dolo
Superlid
Posts: 182
Joined: Tue Nov 18, 2014 9:47 pm
Country of residence: Poland
Mother tongue: Polish
Second language: English
Third language: Dutch
Gender: Male

Weglating van voorzetselvoorwerp in sommige gevallen

Post by Dolo » Sat Sep 26, 2015 6:43 pm

Hoi, vandaan ben ik op zoek naar de uitlegging van de feit waarom kan je beide 'zorgen dat' en 'zorgen ervoor' zeggen en ik kwam tegen de volgende:
Ook bij de volgende werkwoorden of werkwoordelijke uitdrukkingen kan het voorlopig voorzetselvoorwerp in de vorm van een voornaamwoordelijk bijwoord worden weggelaten: bang zijn (voor); benieuwd zijn (naar); zich schamen (over); bereid zijn (tot); geneigd zijn (tot); kiezen (voor); twijfelen (aan); overtuigd zijn (van); nieuwsgierig zijn (naar).

(5a) Ik ben ertoe bereid om meer te betalen voor ecologische producten.

(5b) Ik ben bereid om meer te betalen voor ecologische producten.

(6a) Hij twijfelde eraan of het wel een goed idee was.

(6b) Hij twijfelde of het wel een goed idee was.
Maar dan heb ik de volgende zin gevonden:
Koning Willem I slaagde er evenwel niet in om het - sinds 1585 langzaam ontstane - nationaal-godsdienstige antagonisme te overwinnen en een nieuw overkoepelend bewustzijn te scheppen tussen Belgen en Nederlanders
'erin slagen' bevindt zich niet tussen gegevene voorbeelden. Kan iemand mij wat toelichting daarover geven?

ngonyama
Superlid
Posts: 1299
Joined: Mon Oct 12, 2009 12:15 am
Country of residence: United States
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Fifth, sixth, seventh, ..., languages: Russisch, Xhosa

Re: Weglating van voorzetselvoorwerp in sommige gevallen

Post by ngonyama » Sat Sep 26, 2015 7:42 pm

Dolo wrote:Hoi, vandaan ben ik op zoek naar de uitlegging van de feit waarom kan je beide 'zorgen dat' en 'zorgen ervoor' zeggen en ik kwam tegen de volgende:
Ook bij de volgende werkwoorden of werkwoordelijke uitdrukkingen kan het voorlopig voorzetselvoorwerp in de vorm van een voornaamwoordelijk bijwoord worden weggelaten: bang zijn (voor); benieuwd zijn (naar); zich schamen (over); bereid zijn (tot); geneigd zijn (tot); kiezen (voor); twijfelen (aan); overtuigd zijn (van); nieuwsgierig zijn (naar).

(5a) Ik ben ertoe bereid om meer te betalen voor ecologische producten.

(5b) Ik ben bereid om meer te betalen voor ecologische producten. Ik zou dit zeggen

(6a) Hij twijfelde eraan of het wel een goed idee was. I zou dit zeggen

(6b) Hij twijfelde of het wel een goed idee was. Hier zou ik "betwijfelde" gebruiken.
Maar waarom ik het zo zou doen? Hmmmm....

Ik denk misschien omdat bij bereid zijn je het voorzetsel tot alleen gebruikt wordt voor een naamwoord:
Ik ben bereid tot het betalen van de rekening
ik ben ertoe bereid (het betalen dus)

Als je voor een beknopte bijzin met de uitgebreide infinitief kiest heb je het voorzetsel tot niet nodig:
ik ben bereid de rekening te betalen (de rekening is nu een echt lijdend voorwerp en het is hier 'bereid te' , niet 'bereid tot')

Bij twijfelen kun je denk ik alleen maar een voorzetselvoorwerp hebben.

Misschien heeft het iets te maken met het feit dat twijfelen een bedrijvend werkwoord is en bereid zijn een koppelwerkwoord met naamwoordelijk deel (bereid)?



Maar dan heb ik de volgende zin gevonden:
Koning Willem I slaagde er evenwel niet in om het - sinds 1585 langzaam ontstane - nationaal-godsdienstige antagonisme te overwinnen en een nieuw overkoepelend bewustzijn te scheppen tussen Belgen en Nederlanders
Ik denk dat slagen in hetzelfde geval is als twijfelen aan. Maar zeker ervan ben ik niet.

'erin slagen' bevindt zich niet tussen gegevene voorbeelden. Kan iemand mij wat toelichting daarover geven?

Dolo
Superlid
Posts: 182
Joined: Tue Nov 18, 2014 9:47 pm
Country of residence: Poland
Mother tongue: Polish
Second language: English
Third language: Dutch
Gender: Male

Re: Weglating van voorzetselvoorwerp in sommige gevallen

Post by Dolo » Sat Sep 26, 2015 8:15 pm

Bedankt, dit wordt duidelijker.
ik ben bereid de rekening te betalen
Zou je "Ik ben bereid om de rekening te betalen" ook zeggen?

User avatar
Bert
Superlid
Posts: 1170
Joined: Tue Feb 15, 2011 11:07 pm
Mother tongue: Hungarian

Re: Weglating van voorzetselvoorwerp in sommige gevallen

Post by Bert » Sat Sep 26, 2015 9:17 pm

Dolo wrote:Bedankt, dit wordt duidelijker.
ik ben bereid de rekening te betalen
Zou je "Ik ben bereid om de rekening te betalen" ook zeggen?
Ja, dat is ook goed.

Post Reply