zenne

"Wablief" of "Wat zegt u", "zeker en vast" of "vast en zeker"? Vlaams en Hollands zijn beide Nederlands en toch zijn er veel verschillen. Dit is het forum waar je vragen kunt stellen over het Vlaams.
Post Reply
User avatar
heerMat
Superlid
Posts: 163
Joined: Wed Mar 04, 2009 9:21 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Dutch (Flanders)
Location: Gent

zenne

Post by heerMat » Fri Apr 24, 2009 12:08 pm

Weet iemand waar het tussenwerpsel zenne-zunne-zelle-zulle-zalle... vandaan komt?
"Constantijnt je, ’t zaligh kijntje, Cherubijnt je, van om hoogh
D’ydelheden, hier beneden, uitlacht met een lodderoogh." (Vondel)

Grytolle
Superlid
Posts: 1390
Joined: Thu May 22, 2008 12:42 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Swedish
Second language: English
Third language: Dutch
Fourth language: German
Gender: Male

Re: zenne

Post by Grytolle » Fri Apr 24, 2009 12:19 pm

zie + ne, misschien? het heeft immers nen broedervorm in "zeh"
:-)

User avatar
a ridck
Waardevol lid
Posts: 37
Joined: Mon Apr 20, 2009 6:38 pm

Re: zenne

Post by a ridck » Fri Apr 24, 2009 4:36 pm

Vlaamse dialect denk ik.
Zene gebruiken ze voor "hoor".

nee das ni waar zene
Ne, dat is niet waar hoor.
Ik ben niet wat de meeste mensen denken, maar wel wat de meeste niet denken, en ik probeer alijd mezelf te zijn, want er zijn genoeg anderen!

Grytolle
Superlid
Posts: 1390
Joined: Thu May 22, 2008 12:42 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Swedish
Second language: English
Third language: Dutch
Fourth language: German
Gender: Male

Re: zenne

Post by Grytolle » Fri Apr 24, 2009 4:53 pm

Zonder twijfel met korte e :)
:-)

Grytolle
Superlid
Posts: 1390
Joined: Thu May 22, 2008 12:42 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Swedish
Second language: English
Third language: Dutch
Fourth language: German
Gender: Male

Re: zenne

Post by Grytolle » Fri Apr 24, 2009 11:46 pm

Hoe wordt zulle uitgesproken? Is het eigenlijk "zölle"? [Y] vs [œ]/[ø]
:-)

User avatar
heerMat
Superlid
Posts: 163
Joined: Wed Mar 04, 2009 9:21 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Dutch (Flanders)
Location: Gent

Re: zenne

Post by heerMat » Sat Apr 25, 2009 11:26 am

Grytolle wrote:zie + ne, misschien? het heeft immers nen broedervorm in "zeh"
Ik ben niet overtuigd, maar het zou goed kunnen!
a ridck wrote:Vlaamse dialect denk ik.
Zene gebruiken ze voor "hoor".
Dank je, maar ik vroeg me eigenlijk af wat de etymologie was :)
Grytolle wrote:Hoe wordt zulle uitgesproken? Is het eigenlijk "zölle"? [Y] vs [œ]/[ø]
Wel, iedereen spreekt dat anders uit. :-D
Bij ons zegt iedereen [zə'nə] (raar he??) maar een paar dorpen verder zeggen ze [zələ]. Ik weet niet welke klemtoon maar ik stond ervan versteld dat ze L zeiden. Maar de eerste klinker is niet altijd even dof, maar daarom niet minder... onbestemd... Hij zweeft ergens rond [œ], [ɞ], [a], [ɶ]; nu eens gerond, dan weer niet. Ik weet niet of iemand zo'n nauwe klank als [ø] gebruikt, wie weet! Iemand die ik ken uit de Kempen zegt altijd ['zaɫə], en ja, ik moet daar altijd om lachen :-D !
En mensen uit West-Vlaanderen zeggen altijd [wɛ], en die schrijven dat als <wi>!

Hoe spreekt de rest dit woordje (zenne, zalle, zulle, ...) uit??
"Constantijnt je, ’t zaligh kijntje, Cherubijnt je, van om hoogh
D’ydelheden, hier beneden, uitlacht met een lodderoogh." (Vondel)

User avatar
heerMat
Superlid
Posts: 163
Joined: Wed Mar 04, 2009 9:21 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Dutch (Flanders)
Location: Gent

Re: zenne

Post by heerMat » Sat Apr 25, 2009 11:29 am

Oh, WNT zegt:

ZULLE


Woordsoort: tw.

Modern lemma: zulle
— ZULDE —, tusschenw. Ontstaan uit zullen (I) met enclitisch gij: zult gi > zuldi > zulde > zulle. Parallel aan dat van zullen (I) (zie ook ald.) varieert gewest. het vocalisme; naast het meest gebruikelijke zulle vinden we zelle (b.v. bij LIEV.-COOPM. 1810 a [1783] en JOOS [1900-1904]), zele (b.v. PAUWELS, Aarschot [1958]) en zille (b.v. SCHUERM. [1865-1870]). Deze klinkervariatie treedt ook op bij vormen met behouden d. Sporadisch verdwijnt de l: zuë (TUERL. [1886]). Ook wordt zij door een n vervangen: zene (PAUWELS, Aarschot [1958]); bekend is verder zunne (niet in ons materiaal aangetroffen). Een paragogische n valt waar te nemen in zullen, zellen (o.a. TEIRL. [1922], GOEMANS [1954]). Vormen op -je (b.v. zéje (DESNERCK [1972]) komen direct uit een verbinding met je voort en zijn dus niet als variant van zulle te beschouwen. Het tusschenw. is gebruikelijk in Vl.-België, N.-Brab. en (Ned.-)Limb. De plaats is, een enkele uitzondering daargelaten, na een zin of woord.
ᴁ1. Als vraag om bevestiging, en vandaar als uitroep ter bekrachtiging van een verzoek, aansporing of bevel. Vgl. zult gij, bij zullen (I), 10, a, β, 3°, ellipt. voor zult gij dat doen e.d.; zul je, hoor je; hè, hoor.
Zulle is een van die stopwoorden, welke hier in de gemeenzame verkeering veel gebruikt worden. Het is eigenlijk zultde, zooveel als zult gij het doen, zult gij het nakomen? HOEUFFT [Breda, 1836]. SCHUERM. [1865-1870].
— Kuyst en vaaght wel nettekens ou kleekens en acoutrementjens: Neemt tansens de kladder, den borstel, den kleerbessem, zulde? BREDERO 2, 160 [1617].
Christoffel Hermans (de Limburgsche voerman) was bezig zijn groot paard voor de huifkar te zetten …, gedurig met het paard redeneerende. ”Stappertje! opgepast van daog, zulle! ge kraogt het nuwe vliegennet over den baste, en de nuwe bellen”, BEETS, C.O. 335 [1841].
Goên nacht, jongen; droomt er niet van, zulle! WATTEZ, Koningsk. 59 [1896].
In tijds naar huis komen, zulle! JOOS [1900-1904].
Niet vergeten zullen! CORN.-VERVL. [1903].
Gauw terugkomen, zelle! want ik wacht nie' gèren, Ald. Luistert es … Woals moete vanze-leve nie liêre, zelle, CLAES, Sich. Nov. 22 [1921].
Ge moet er afblijven zulle, PAUWELS, Aarschot 1, 412 [1958].
+ᴁ2. Als uitroep ter bekrachtiging of ter afronding van mededeelingen, beloften, heilwenschen e.d., in welke toep. de bet. zeer kan verzwakken; hoor, zeg.
GOEMANS [1954].
— Nieuw Jaer Selle! gooy couratie, bij LIEV.-COOPM. 1810 a [1783].
De vader trok zynen schobejak aen en ging de deur uit, met de woorden: Tot den noen, zullen! CONSC., Schild. 31 [1843].
”De priester moet alreeds van een hoogere natuur zijn; een natuur waarvan de geest over het lichaam heerscht …”. ”Das juust, moar ge wittet: eer den ouwe natuur dood is, is ie voak revolutionnair zulle”, CREMER 7, 25 [1867].
't Es tijd, zuë, vör uit te schië, TUERL. [1886].
Moar nu moe 'k goan, zilde! V. LOVELING en BUYSSE, Levensl. 21 [1912].
Zij bleef zwijgen, en ik zag dat mijne vervoering tot haar niet oversloeg. ”Och, dat varen”, zei ze eindelijk … ”neen zulle …”, VERMANDERE, Door dik en dun 242 [1918].
Mannen van Sichem, zonder mij komt ge d'r niet, zulle! CLAES, Sich. Nov. 175 [1921].
'k Zal u ne keer bij u ooren trekken, zulde, LIEV.-COOPM. [1955].
ᴁ— In zelfnoemfunctie, als woord dat een spreker van het Vlaamsch kenmerkt.
Die gasten, die in stad gebaren dat zy geen vlaamsch en kunnen, halen seffens van hunnen ”zulle”! voor den dag, om met die goetrouwige buitenlieden gemeene te schynen, GEZELLE (ed. BAUR) 4, 204 [1865].
"Constantijnt je, ’t zaligh kijntje, Cherubijnt je, van om hoogh
D’ydelheden, hier beneden, uitlacht met een lodderoogh." (Vondel)

Grytolle
Superlid
Posts: 1390
Joined: Thu May 22, 2008 12:42 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Swedish
Second language: English
Third language: Dutch
Fourth language: German
Gender: Male

Re: zenne

Post by Grytolle » Sat Apr 25, 2009 12:11 pm

Vervanging door n lijkt me vrij raar :D
:-)

User avatar
Leen
Waardevol lid
Posts: 59
Joined: Tue Dec 30, 2008 1:05 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Dutch (Flanders)
Location: België

Re: zenne

Post by Leen » Mon Apr 27, 2009 5:22 pm

Dat was heel interessant! Had er nog niet bij stilgestaan :)

Post Reply