Grammar terms in Dutch

[Joke]

When talking about grammar in Dutch, it is usefull to know the Dutch 'grammar words'. So here is a list, including some examples.
Joke

Woordsoorten / word classes

Werkwoord -- Verb
lopen, schrijven, leven

Zelfstandig naamwoord -- noun
tafel, woord, krant

Lidwoord -- article
de, het, een

Bijvoeglijk naamwoord -- adjective
groot, klein, mooi

Bijwoord -- adverb
heel, ook, niet

Voornaamwoord -- pronoun
aanwijzend voornaamwoord: die, dat, dit, deze, zo'n, zulke
betrekkelijk voornaamwoord: die, dat
bezittelijk voornaamwoord: mijn, jouw, ons
onbepaald voornaamwoord: iemand, niemand, iets, niets
persoonlijk voornaamwoord: ik, jij, ze
vragend voornaamwoord: wat, welke, wie, wanneer, waar, hoe?
wederkerend voornaamwoord: me, je, zich
wederkerig voornaamwoord: elkaar
uitroepend voornaamwoord: wat (een)!

telwoord -- numeral
één, twaalfde, driehonderdachtentachtig

voegwoord -- conjunction
en, maar, omdat

voorzetsel -- preposition
op, in, uit

tussenwerpsel -- interjection
hoi, au!, hoera

Zinsdelen -- parts of the sentence

Persoonsvorm -- finite verb
Ik loop naar school.

Gezegde -- predicate
Hij had het moeten weten.

Onderwerp -- subject
Ik kan niet zingen.

Lijdend voorwerp -- direct object
Hij slaat zijn broer.

Meewerkend voorwerp -- indirect object
Ik geef mijn moeder een bosje bloemen.

Voorzetselvoorwerp -- preposition object
Hij is tevreden met zijn baan.

Bijwoordelijke bepaling -- ??
De jast hangt aan de kapstok.

Werkwoordstijden -- verb tenses

See Bienekes post in de verb section.


Met dank aan wikipedia voor het aanvullen van mijn geheugen...

[EetSmakelijk]

Hartelijk bedankt! Now all I have to do is remember them all.
Groetjes,

[Arnaud]

Dank je wel, Joke, dit is een echt goed idee, en et is ook zo nuttig.

Bijwoordelijke bepaling -- ??
De jast hangt aan de kapstok.

Wordt dit soms niet genoemd: 'noordzakeijke aanvulling bij het gezegde', of zoiets?

Ik kijk het wel binnenkort na.

Alweer bedankt. Ik denk er al over hier regelmatig terug te komen, moest ik een twijfel hebben over woordsoorten en zinsdelen.

Groetjes

Arnaud

[Wim]

Een bijwoordelijke bepaling heet in het Engels een adverbial adjunct. Bepalingen in het algemeen worden ook wel modifiers genoemd. Zinsdelen zijn niet alleen 'parts of the sentence' maar ook constituents.

Ik heb een hele lijst met Engelse vertalingen van grammaticale termen, die kan ik wel eens opzoeken. Een collega van me heeft een aantal jaren geleden eens een uitgebreid overzicht van zulke termen in allerlei talen gemaakt, en dat moet ik ook nog ergens hebben. Ik weet alleen niet of ze het zo maar vrij wil geven voor publicatie op het net. Als het je interessant lijkt, wil ik het haar wel eens vragen.

Groetjes,
Wim

[Marco]

Een bijwoordelijke bepaling heet in het Engels een adverbial adjunct. Bepalingen in het algemeen worden ook wel modifiers genoemd. Zinsdelen zijn niet alleen 'parts of the sentence' maar ook constituents.

Is het dan ook nog handig om het verschil tussen complement en adjunct uit te leggen?  :)

*verslaafd aan syntax*  :o

En bij de telwoorden zou ik dit verschil nog maken:

Telwoorden
Hoofdtelwoorden: drie, vijf, acht
Rangtelwoorden: eerste, vierde, negende

[Hippolyta]

Werkwoord -- Verb
lopen, schrijven, leven

Mij (n?) docent gebruik verbum vir werkwoord.

[Quetzal]

Werkwoord -- Verb
lopen, schrijven, leven

Mijn (n?) docent gebruikt verbum vir voor werkwoord.

Ik zie persoonlijk niet in waarom men Latijnse woorden zou gebruiken als er aanvaardbare Nederlandse woorden bestaan die algemeen gebruikt worden.

Personally, I don't why one should use Latin words when there are acceptable Dutch words that are commonly used.

[dirkmath]

In ons Centrum voor Volwassenenonderwijs gebruikt men in de lessen Nederlands tweede taal ook de gelatiniseerde grammaticale termen.
De reden hiertoe is dat een flink deel van de cursisten reeds met die terminologie bekend is (de grammaticale termen van het Engels en van alle Romaanse talen zijn er eveneens op gebaseerd) en dat zeker in het begin de communicatie tussen docent en cursist zo al moeilijk genoeg is.

[Wim]

Ik vind die 'internationale' aanpak een heel goede reden voor het gebruik van de Latijnse/klassieke termen, al is het nuttig dat studenten (op termijn) ook de Nederlandse termen leren, omdat die als enige in de meeste schoolgrammatica's gebruikt worden. M.i. niet altijd even wetenschappelijk (al hangt dat natuurlijk niet af van het gebruik van moeilijke woorden) en zeker niet internationaal. Soms heb ik het idee dat alleen(?) het Nederlands(talig)e onderwijs zo overdreven gesteld is op de Nederlandse woorden.

Anderzijds: voor studenten met een niet-Europese achtergrond (zoals in mijn ervaring Iraniërs of Indonesiërs, Chinezen wat minder) leveren die klassieke termen geen winst op, bij gebrek aan kennis van de klassieke talen, Engels of een Romaanse taal. En voor alle studenten geldt: vaak heeft men de term wel eens gehoord, maar dat was lang geleden op school, en tja, was was ook weer een pronomen of een predikatieve bepaling? Dat is blijkbaar een probleem dat niet alleen in Nederland speelt...

Groeten,
Wim

[kwalijkje]

Just out of curiosity: Lidwoord = definite article.
Is the lid- than same as the lid=member?
I was thinking how in English the definite article, all it really does is define the noun as specified or unspecified. And in Dutch each noun is a member of either masculine, feminine, or neuter word groups marked by the definite article. Is this so? Or shall I just believe it to help me remember the word lidwoord?

[Wim]

Hallo kwalijkje,

A lidwoord isn't just the definite article, but any article. In general it is a translation of the Latin terms membrum and articulus. Nowadays the word lid means member of a club or something like that, or part of the body, and in particular the parts of the limbs (vingerlid) or the (male) sexual organ (a very formal term, though). In former days it could refer to any part of the body, so to internal organs as well, and to parts of many objects that are divided in small parts, e.g. the links of a chain. Older words for the article are (amongst other terms) voorlid, ledewoord and ledeken.

Groetjes,
Wim

[dirkmath]

Het Engelse article komt van het Latijnse articulus het verkleinwoord van artus gewricht.
Het Nederlandse lidwoord komt van lid of ledemaat (arm of been).
En lid zijn van iets is dan weer afkomstig van deze betekenis (een arm of been is "lid" van het lichaam).


The English word article comes from the Latin articulus, the diminutive of artus joint.
The Dutch lidwoord comes from "member" in the meaning of "arm" or "leg".
Being a member of something derives from this meaning (an arm or leg is a "member" of the body).