kwatrijnen van " Omar Khayyam "

Games we play within the forum itself. If you find a neat game on the web, I would place that post under “Resources and Reviews”
Post Reply
Behi
Lid
Posts: 7
Joined: Thu Feb 19, 2009 7:29 pm
Mother tongue: Persian
Second language: English
Third language: Dutch
Gender: Female

kwatrijnen van " Omar Khayyam "

Post by Behi » Sat Feb 21, 2009 12:43 pm

Ik open deze topic voor mensen die interesse hebben in gedichten, met name in Perzische poetery.
Poetery (dichterei) heeft best een grote plaats in mijn literatuur. Ik ben namelijk ermee opgegroeid, zo neem ik mijn “Hazef” overall mee, hij is als een heilige boek voor mij. Ik schrijf ook zelf gedichten af en toe, helaas nog in mijn eigen taal. Onlangs probeer ik meer gedichten in Nederlands te lezen en zodoende kwam ik op een vertaling van Khayyam. Ik wou het graag met mensen die hierin interesse hebben delen.
Ik begin met kwatrijnen van "Khayyam" omdat ik simpelweg dol op ben. Hij is in vele opzichten mijn idool. Hij was meest beroemde geleerde van zijn tijdperk. Hij schreef een aantal wetenschappelijke werken, zoals Astronomische Tabellen, Methode voor het Worteltrekken, Demonstratie van Algebraïsche Problemen, Verhandeling over moeilijkheden bij de definities van Euriclides. Als directeur van het Observatorium van Merv in 1074 verzorgde hij de vernieuwing van de Mohammedaanse kalender.


Hieronder leest u een kort introductie over hem:

Omar Ibn Ibrahim El Khayyam werd geboren in Khorassan, dicht bij de stad Nichapur rond het jaar 1040 (meest genoemd wordt als exacte datum 18 mei 1048) van onze jaartelling. Hij volgde zijn studies op het college van die stad en begon daar een hechte en langdurige vriendschap met twee kameraden, die een glorieuze toekomst hadden: Hassan Sabbah, de latere "Oudste van de Bergen", hoofd van de mysterieuze sekte van de Haschichins, en Nézam-ol-Molk, die later Vizier werd van de Sultan Alop Arslan.
De afspraak van de drie vrienden was, dat als één van hen maatschappelijk succes zou hebben hij de anderen zou ondersteunen. Dank zij de bescherming van deze vizier kon Omar Khayyam zich zonder geldzorgen wijden aan de studie van wiskunde, astronomie en astrologie. In zijn boek Samarcande schrijft Amin Maalouf echter, dat de waarheid anders is; hij zegt, dat Nézam-ol-Molk veel ouder was dan Omar Khayyam en daarom niet tegelijk met hem student geweest kan zijn en dat Nézam-ol-Molk al Visier van de Sultan was, toen Omar Khayyam hem voor de eerste keer ontmoette. Hij gaf Omar Khayyam wel een jaarlijkse uitkering en geld voor het bouwen van een sterrewacht. Amin Maalouf schrijft verder, dat Omar Khayyam Hassan Sabah voor het eerst ontmoette vlak voor zijn tweede ontmoeting met Nézam-ol-Molk en Hassan toen aan hem voorstelde. Nadat enkele jaren later Hassan verbannen werd door de Sultan stichtte hij de Orde van de Assassins (moordenaars), vestigde zich in Alamout, een fortificatie in de bergen; deze orde werd volgens Amin Maalouf in feite de eerste orde van zelfmoord-terroristen in de geschiedenis; Hassan en zijn volgelingen leefden overigens in hun gefortificeerd bergdorpje volgens de meest stricte religieuze wetten.

Omar Khayyam werd beschouwd als de meest beroemde geleerde van zijn tijdperk. Hij schreef een aantal wetenschappelijke werken, zoals Astronomische Tabellen, Methode voor het Worteltrekken, Demonstratie van Algebra‹sche Problemen, Verhandeling over moeilijkheden bij de definities van Euriclides. Als directeur van het Observatorium van Merv in 1074 verzorgde hij de vernieuwing van de Mohammedaanse kalender.

Om het ambacht van zijn vader te eren gaf hij zichzelf de naam el Khayyam - maker van tenten. Hij stierf op 85-jarige leeftijd te Nichapour. Andere Perzische dichters zoals Ferdossi, Molavi en Nezami hebben veel meer gedichten geschreven; Omar Khayyam is onsterfelijk geworden door een 170-tal kwatrijnen, als het ware onachtzaam aan ons nagelaten. Overigens is ook het aantal van 170 omstreden; het kunnen er meer of minder geweest zijn. Immers kwatrijnen werden vaak niet opgeschreven maar door de toehoorders doorverteld.

Khayyam was een vertwijfeld mens, die zich achter een glimlach verborg ook al werd hij verstikt door verdriet. Zijn sereniteit werd niet verworven zonder moeite, zonder wonden. Zijn hele leven zocht hij de waarheid, in de wetenschap, in de filosofie, in de plezierige dingen van het leven. Het resultaat van zijn hartstochtelijk onderzoek kan niet beter weergegeven dan met één van zijn kwatrijnen:

Deze grote wereld - een korrel stof.
Alle kennis van de mens - woorden.
De volkeren, de dieren en de bloemen
van de zeven continenten - schaduwen.
Het resultaat van je meditaties - niets.

De gemoedsrust van deze ontgoochelde lijkt in niets op de goddelijke kalmte van Goethe, op de kleurloze rust van Horatius. Zijn universele kennis en zijn teleurstellingen daarin hebben hem zijn onverschilligheid en bitterheid gegeven, het accepteren van het verdriet dat komt na elk moment van geluk.

Zijn moed is zeer opmerkelijk. Met minachting voor het oordeel van zijn fanatieke en intolerante tijdgenoten durft hij alles wat heilig geacht wordt om hem heen in twijfel te trekken, durft hij de leegte van de religieuze dogma's en van de menselijke kennis te verkondigen:

Op deze bonte aarde loopt iemand rond,
noch rijk, noch arm. Hij aanbid noch Allah
noch de wetten. Hij gelooft
niet in de waarheid, hij geeft geen zekerheden.
Op deze bonte aarde, wie is deze
dappere en trieste man?

Wie? Khayyam zelf natuurlijk!

Het materialisme van Khayyam is nooit grof. De gloed, waarmee hij de wijn en de liefde bezingt is hartverscheurend. Zijn paradoxen, zijn ironie ten aanzien van de bestaande regels en de kooplui van dogma's, zijn godslasteringen zijn het in opstand komen tegen het gebruik ervan, zijn geen uitlatingen van nihilisme.

Zijn aandacht voor het Nu doet denken aan het Zen-boeddhisme.

De helderheid en diepte van de kwatrijnen heeft hun succes in het Westen bepaald, ondanks de zo afwijkende vertalingen van Nicolas, van Fitz-Gerald. Vooral de laatste, die door velen als voorbeeld voor her- vertalingen werd genomen, heeft zeer veel bijgedragen tot een verbastering van de oorspronkelijke taal van Khayyam en van de betekenis van zijn kwatrijnen en van zijn levenshouding. Eén van de eigenschappen van de kwatrijnen is immers juist hun eenvoud en directheid.

Mijn vertaling is niet een vertaling direct uit het Perzisch, maar een vertaling van de zo bijzonder mooie vertaling uit het oorspronkelijk Perzisch in het Frans door Franz Toussaint. Van de vele vertalingen van Omar Khayyam, die ik gezien heb, staat mijns inziens die van Toussaint op eenzame hoogte.

Ik hoop dat mijn weergave daarvan in het Nederlands nieuwe lezers voor Khayyam zullen winnen en hen, die Khayyam al kenden uit eerdere vertalingen een nieuwe kijk op deze mens en dichter zullen geven.

Hans W. van Rossum 2003.
Bron: http://www.homepages.hetnet.nl/~hansvan ... aiyat.html

Eng ::: http://www.homepages.hetnet.nl/~hansvan ... iyat2.html
http://rpo.library.utoronto.ca/poem/821.html
http://www.okonlife.com/

Er is ook een film over Khayyam gemaakt. Meer informatie hierover:
http://www.greatomar.com/?gclid=CO-Tuoe ... 3wodqgu40Q

________________________________________________________

Iedereen weet,
dat ik nooit gebeden murmelde.
Iedereen weet ook, dat ik nooit geprobeerd heb m'n fouten te
verbergen. Ik weet niet, of er een hogere Rechter bestaat en een
hogere Barmhartigheid - maar toch, ik ben vol vertrouwen,
want ik ben altijd mezelf geweest.


Leef zo, dat je naaste
geen last heeft van jouw wijsheid en eerbaarheid.
Wees kalm, wees meester over jezelf, geef niet toe aan
aanvallen van woede. Als je echt in Vrede wilt
leven, glimlach dan tegen het Lot
en kwets niemand.


Kijk met toegeeflijkheid naar
de mensen die zich bezatten. Weet, dat je zelf
je eigen zwakheden hebt. Als je in vrede en helderheid
wilt leven, kijk dan naar de nederigen en misdeelden,
die gebukt gaan onder hun ongelukkig lot, en zie
hoe je zelf geboft hebt.


Wees vandaag gelukkig, want
je weet niet wat er morgen op je wacht.
Neem een karaf wijn, ga zitten in het licht
van de maan en drink, en zeg tegen jezelf dat
die maan je morgen misschien
tevergeefs zal zoeken.


Een mens kan af en toe best
in de Koran lezen, dat Boek der boeken.
Maar wie kan dat met plezier elke dag doen? Op de rand
van elke volle beker wijn is een geheime spreuk vol
wijsheid gegraveerd, waarvan we teug na teug
kunnen genieten.


Wees er tevreden mee, dat je
in deze wereld weinig vrienden hebt. Voel je niet
verplicht de sympathie die je voor iemand voelt eeuwig
te blijven voelen. Voordat je iemand de hand schudt en als
vriend beschouwt, vraag je af of die hand je
op een dag misschien zou kunnen slaan.


Alles wat jong is in me
bloeit op vandaag. Wijn, wijn!
Z'n vurigheid omarmt me. Wijn, het geeft niet
welke, ik ben daar niet moeilijk in. Ook de
beste wijn is toch even bitter
als het leven.


Eens
was deze vaas wellicht
een arme verliefde, lijdend onder
de onverschilligheid van een vrouw. Het oor
aan de hals van de vaas? Zijn arm, die om de hals
van zijn geliefde lag.



Hoe armzalig, een hart,
dat niet weet te beminnen, dat niet dronken
van liefde kan zijn. Als je niet verliefd bent,
hoe kan je dan genieten van het verblindende licht van
de zon en van het zachte schijnsel
van de maan?

Ik hoop dat jullie ook zoals me hiervan genieten. Dit is voor mij een goeie oefening van Nederlandse taal. Het meeste geniet ik van Khayyam kwatrijnen in mijn moedertaal, omdat er gewoon meer gevoel er in zit dan de vertaalde versie.

Ik zal in toekomst meer gedichten er bij doen als er intresse zou zijn :)

User avatar
Vicky
Superlid
Posts: 170
Joined: Tue Oct 17, 2006 4:17 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Kyrgyz
Second language: Russian
Third language: Dutch (Netherlands)
Fourth language: English (Great Britain)
Fifth, sixth, seventh, ..., languages: een beetje Slowaaks
Gender: Female
Location: Sneek, Friesland

Re: kwatrijnen van " Omar Khayyam "

Post by Vicky » Sat Feb 21, 2009 7:54 pm

Ik heb het ook genoten. Omar Khayyam is ook wel beroemd in mijn vaderland. Maar ik heb hem in de Russische vertaling gelezen. Ik geloof dat in een originele taal het heeft altijd meer gevoel.

Groetjes,
Vicky

Behi
Lid
Posts: 7
Joined: Thu Feb 19, 2009 7:29 pm
Mother tongue: Persian
Second language: English
Third language: Dutch
Gender: Female

Re: kwatrijnen van " Omar Khayyam "

Post by Behi » Sun Feb 22, 2009 5:46 pm

Hoi Vicky,

Ben blij dat je er van genoeten hebt.
Waar kom je oorspronkelijk vandaan, als ik het mag vragen !
en, welke andere perzische dichters ken je nog. Ben je ook bekend met gedichten van Hazef? Zo ja, hoe denk je daarover.

Behi
Lid
Posts: 7
Joined: Thu Feb 19, 2009 7:29 pm
Mother tongue: Persian
Second language: English
Third language: Dutch
Gender: Female

kwatrijnen van " Omar Khayyam "

Post by Behi » Sun Feb 22, 2009 5:54 pm

Wanneer ben ik geboren?
Wanneer zal ik sterven? Niemand
kan de dag van zijn geboorte veranderen of de dag
van zijn dood bepalen. Kom, mijn geliefde, ik wil
de roes van de wijn vragen me te doen
vergeten, dat we er nooit iets
van zullen begrijpen.


Onze dagen
gaan even snel voorbij als
het water van de rivier of de wind van de woestijn.
Maar er zijn twee dagen, die me onverschillig laten:
de dag van gisteren en
de dag van morgen.


Drinker, onuitputtelijk vat, ik weet niet
wie je geschapen heeft. Ik weet alleen maar, dat je
een inhoud hebt van 3 maten wijn, en dat de Dood je op een dag
zal breken. Daarom vraag ik me al zo lang af: waarom
ben je geschapen, waarom ben je gelukkig geweest
en waarom blijft er slechts stof van je over?


Laten we eens aannemen, dat je het geheim
van de schepping hebt opgelost; wat is je lot?
Laten we aannemen, dat je onder de diepste lagen de Waarheid
hebt gevonden; wat is je lot? Laten we aannemen, dat je
honderd jaar gelukkig geleefd hebt en dat daar nog
honderd jaar bij zullen komen; wat is je lot?



Laat het tot je doordringen:
op een dag zal je ziel je lichaam verlaten
en wordt je achter het gordijn geduwd, dat tussen het
universum en het onbekende zweeft. Terwijl je daar op wacht:
wees gelukkig. Je weet immers niet waar je vandaan komt
en ook niet waar je heen gaat!


De meest uitmuntende
geleerden en wijzen hebben rondgelopen
in de duisternis van de onwetendheid. En toch werden ze
beschouwd als de fakkeldragers van hun tijdperk.
Wat hebben ze gedaan? Ze hebben wat
verwarde zinnen uitgesproken
en zijn ingeslapen.



M'n hart zei me:
"Ik wil weten, ik wil kennen;
onderricht mij, Khayyam, jij die zo hard
gewerkt hebt." Ik heb toen de eerste letter van
het alfabet, de letter A, uitgesproken. En mijn hart zei:
"Nu weet ik. De 1 is het eerste cijfer
van een oneindig aantal."



Niemand kan dàt begrijpen,
wat vol mysterie is. Men kan niet zien wat zich
achter de uiterlijke schijn verbergt. Al onze woningen
zijn tijdelijk, behalve de laatste: de aarde.
Drink wijn! Stop even met al je
overbodige redeneringen.



Het leven is niet anders
dan een eentonig spel, waarin je zeker
bent van twee prijzen: verdriet en de dood. Gelukkig
het kind, dat op de dag van z'n geboorte gestorven is.
Nog gelukkiger hij, die helemaal niet
op de wereld gekomen is.



Zoek geen vrienden op deze jaarmarkt
waar we rondlopen. Zoek ook geen veilige
schuilplaats. Ontvang het verdriet met een ziel
vol kracht en verbeeld je niet, dat je er een geneesmiddel
voor zult vinden, want dat is er niet. In tegenspoed:
glimlach. Vraag niet aan anderen jou toe
te lachen; je verspilt je tijd.

User avatar
Vicky
Superlid
Posts: 170
Joined: Tue Oct 17, 2006 4:17 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Kyrgyz
Second language: Russian
Third language: Dutch (Netherlands)
Fourth language: English (Great Britain)
Fifth, sixth, seventh, ..., languages: een beetje Slowaaks
Gender: Female
Location: Sneek, Friesland

Re: kwatrijnen van " Omar Khayyam "

Post by Vicky » Sun Feb 22, 2009 8:14 pm

Behi wrote:Hoi Vicky,

Ben blij dat je er van genoeten hebt.
Waar kom je oorspronkelijk vandaan, als ik het mag vragen !
en, welke andere perzische dichters ken je nog. Ben je ook bekend met gedichten van Hazef? Zo ja, hoe denk je daarover.
Hoi Behi,
Ik kom uit Kirgizië (Kirgizstan). Ik heb ze in het Russisch gelezen omdat ik was geboren en opgegroeid tijdens het bestaan van Sovjet Unie en ik ben op een russischtaalige school gezeten. Helaas, heb ik niets van Hazef gelezen. De namen van Ferdossi en Nezami zijn ook bekend voor me. Van mijn jongere tijden herinner ik me films over die beroemde mensen. De laatste jaren lees ik helaas heel weinig poëzie. Ik heb een speciale humeur voor dit nodig. Misschien komt het nog weer.
Groetjes,
Vicky

Post Reply