frites

[spelling en uitspraak]
How do you pronounce 'gezellig'? What is the difference between 'eu' and 'ui'? How do you write...? You can use the phonetic keyboard if you are familiar with phonetic symbols.
[Jan. 12, 2008: due to the forum update, the phonetic keyboard has been temporarily disabled.]
User avatar
Bert
Superlid
Posts: 1170
Joined: Tue Feb 15, 2011 11:07 pm
Mother tongue: Hungarian

frites

Post by Bert » Tue Jun 18, 2013 9:10 pm

Hallo,

Hoe spreken jullie frites uit? [frajts] of [fritəs]?

Groetjes,
Bert

PS. http://nl.wiktionary.org/wiki/frites ("Geluid: Bestand bestaat nog niet.")

User avatar
BrutallyFrank
Global moderator
Posts: 967
Joined: Fri Apr 20, 2007 3:47 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Gender: Male
Location: Eijsden-Margraten

Re: frites

Post by BrutallyFrank » Wed Jun 19, 2013 9:02 am

Als friet ... in feite een verbastering van het Franse 'patates frites'
"Moenie worrie nie, alles sal reg kom" (maar hy het nie gesê wanneer nie!)

Image

User avatar
Bert
Superlid
Posts: 1170
Joined: Tue Feb 15, 2011 11:07 pm
Mother tongue: Hungarian

Re: frites

Post by Bert » Wed Jun 19, 2013 10:40 pm

Bedankt. Dus [fritəs]. (Of misschien [fritə]. :))

User avatar
Joke
Retired moderator
Posts: 1974
Joined: Fri Jan 20, 2006 8:14 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Fifth, sixth, seventh, ..., languages: Russisch (in progress...)
Gender: Female

Re: frites

Post by Joke » Thu Jun 20, 2013 10:02 am

Nee, als [frit]. Een lettergreep. Meestal schrijven we daarom ook friet.

User avatar
Bert
Superlid
Posts: 1170
Joined: Tue Feb 15, 2011 11:07 pm
Mother tongue: Hungarian

Re: frites

Post by Bert » Sat Jun 22, 2013 12:19 pm

Dank je wel. (Dat heb ik eigenlijk moeten weten, want vroeger studeerde ik ook Frans. Naja, slechts een paar maanden.)

Vilmos
Superlid
Posts: 241
Joined: Mon Dec 19, 2011 10:59 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: Afrikaans
Fourth language: German
Gender: Male
Location: Heerlen

Re: frites

Post by Vilmos » Sun Jun 23, 2013 1:21 am

Wat "friet" betreft is dit kopje en het bijbehorende plaatje wel een interessante.

Zo woon ik in het gebied met friet/frieten. Het woord patat wordt hier nooit gebruikt en "friet" (dus zonder -en) komt hier ook maar weinig voor is mijn ervaring.

User avatar
Joke
Retired moderator
Posts: 1974
Joined: Fri Jan 20, 2006 8:14 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Fifth, sixth, seventh, ..., languages: Russisch (in progress...)
Gender: Female

Re: frites

Post by Joke » Sun Jun 23, 2013 10:30 am

Interessant. Volgens dat kaartje woon ik in gemengd friet/patat gebied, maar ik hoor hier toch eigenlijk alleen friet.

User avatar
BrutallyFrank
Global moderator
Posts: 967
Joined: Fri Apr 20, 2007 3:47 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Gender: Male
Location: Eijsden-Margraten

Re: frites

Post by BrutallyFrank » Sun Jun 23, 2013 10:30 am

Vilmos wrote:Wat "friet" betreft is dit kopje en het bijbehorende plaatje wel een interessante.

Zo woon ik in het gebied met friet/frieten. Het woord patat wordt hier nooit gebruikt en "friet" (dus zonder -en) komt hier ook maar weinig voor is mijn ervaring.
Daar staat natuurlijk tegenover dat jij aan de oostkant van Zuid-Limburg woont. Dan kan ik me voorstellen dat het, vanwege de oriëntatie op/invloed van Duitsland eerder "frieten" zal zijn (Duits: fritten).
Ik woon zelf aan de westkant en daar is de invloed van Wallonië duidelijker aanwezig. Daarom wordt het woord "friet" hier gebruikt (Frans: frites). Die Franse invloed is sterk terug te vinden in het dialect, b.v. "fourchette" voor vork.
"Moenie worrie nie, alles sal reg kom" (maar hy het nie gesê wanneer nie!)

Image

User avatar
Bert
Superlid
Posts: 1170
Joined: Tue Feb 15, 2011 11:07 pm
Mother tongue: Hungarian

Re: frites

Post by Bert » Sun Jun 23, 2013 11:12 am

@BF
Sorry, nu zie ik dat je mijn vraag absoluut goed hebt beantwoord. Misschien heb ik me dat niet gerealiseerd. :o

@Joke
Dan woon je in een frietstreep. :)

User avatar
Joke
Retired moderator
Posts: 1974
Joined: Fri Jan 20, 2006 8:14 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Fifth, sixth, seventh, ..., languages: Russisch (in progress...)
Gender: Female

Re: frites

Post by Joke » Sun Jun 23, 2013 6:49 pm

:) Blijkbaar

User avatar
BrutallyFrank
Global moderator
Posts: 967
Joined: Fri Apr 20, 2007 3:47 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Gender: Male
Location: Eijsden-Margraten

Re: frites

Post by BrutallyFrank » Sun Jun 23, 2013 7:41 pm

Bert wrote:@BF
Sorry, nu zie ik dat je mijn vraag absoluut goed hebt beantwoord. Misschien heb ik me dat niet gerealiseerd. :o
Mocht er ooit een meeting zijn: koop me een "tuut friet" en een biertje (om het weg te spoelen), praten we nergens meer over ... :mrgreen:
"Moenie worrie nie, alles sal reg kom" (maar hy het nie gesê wanneer nie!)

Image

RichWes
Waardevol lid
Posts: 55
Joined: Mon Jan 23, 2012 3:23 am
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Gender: Male

Re: frites

Post by RichWes » Sun Jun 23, 2013 7:57 pm

Of kom allemaal een keer naar Amsterdam een 'patatje happen', ook een leuk idee :wink:.

Nemen jullie dan wel die lekkere Limburgse biertjes mee? Daar kunnen we in Amsterdam echt niet aan tippen :wink:.


Overigens is 'Vlaamse friet/frites' in Amsterdam en omgeving een (vermeende) kwaliteitsaanduiding voor vers gebakken dikke frieten :wink:.

Vilmos
Superlid
Posts: 241
Joined: Mon Dec 19, 2011 10:59 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: Afrikaans
Fourth language: German
Gender: Male
Location: Heerlen

Re: frites

Post by Vilmos » Fri Jun 28, 2013 2:51 am

BrutallyFrank wrote:
Vilmos wrote:Wat "friet" betreft is dit kopje en het bijbehorende plaatje wel een interessante.

Zo woon ik in het gebied met friet/frieten. Het woord patat wordt hier nooit gebruikt en "friet" (dus zonder -en) komt hier ook maar weinig voor is mijn ervaring.
Daar staat natuurlijk tegenover dat jij aan de oostkant van Zuid-Limburg woont. Dan kan ik me voorstellen dat het, vanwege de oriëntatie op/invloed van Duitsland eerder "frieten" zal zijn (Duits: fritten).
Ik woon zelf aan de westkant en daar is de invloed van Wallonië duidelijker aanwezig. Daarom wordt het woord "friet" hier gebruikt (Frans: frites). Die Franse invloed is sterk terug te vinden in het dialect, b.v. "fourchette" voor vork.
Ja, goed mogelijk inderdaad. Ik sprak een paar dagen geleden iemand uit Maasbracht en die had het continu over friet. Dat illustreert een beetje hetzelfde principe als de Limburgse dialecten: in elke hoek is het weer anders.
RichWes wrote:Of kom allemaal een keer naar Amsterdam een 'patatje happen', ook een leuk idee :wink:.

Nemen jullie dan wel die lekkere Limburgse biertjes mee? Daar kunnen we in Amsterdam echt niet aan tippen :wink:.


Overigens is 'Vlaamse friet/frites' in Amsterdam en omgeving een (vermeende) kwaliteitsaanduiding voor vers gebakken dikke frieten :wink:.
Dat laatste hier ook. Vlaamse frieten zijn hier de dikke, Franse frieten de dunne (McDonald's-)frietjes.

Een Limburgse vlaai lijkt me trouwens minder ongezond dan zo'n - excusez le mot - patatje. :)

User avatar
BrutallyFrank
Global moderator
Posts: 967
Joined: Fri Apr 20, 2007 3:47 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Gender: Male
Location: Eijsden-Margraten

Re: frites

Post by BrutallyFrank » Fri Jun 28, 2013 3:30 pm

Vilmos wrote:Ja, goed mogelijk inderdaad. Ik sprak een paar dagen geleden iemand uit Maasbracht en die had het continu over friet. Dat illustreert een beetje hetzelfde principe als de Limburgse dialecten: in elke hoek is het weer anders.
Gisteren sprak ik iemand uit Jabeek (grensgebied tussen Oostelijke en Westelijke Mijnstreek) en die sprak weer over 'frieten' ...

Ik las een interessant stukje in de 'Dialectatlas van het Nederlands' (2011) over patat ...
Algemeen wordt aangenomen dat de patates frites een Belgische uitvinding zijn en dat het gerecht in Nederland pas na de Tweede Wereldoorlog bekend geworden is. Daar zit veel in, maar niet alles. Patates frites mag dan in Nederland pas na de oorlog algemeen bekend geworden zijn, er wordt al veel eerder melding van gemaakt. In de roman Het rosse leven en sterven van de Zandstraat van M.J. Brusse uit 1912 verschijnt, temidden van 'kroegen, de zuur- en visch-, oliebollen-, loerthuisen', opeens ook een 'petat friet'-huis. In een verrassend moderne spreektaalspelling nog wel, maar wel tussen aanhalingstekens omdat het blijkbaar toch een nieuw woord was. Het boek speelt in Rotterdam, in de zeelieden-annex hoerenbuurt, vlak bij de haven. Het lijkt erop dat in Nederland dat nieuwe gerecht toen alleen daar bekend was. Niet zo vreemd trouwens, want er bestonden nauwe banden met de havenstad Antwerpen, waar de patates frites al veel langer bestond. Het gerecht is inderdaad een Belgische vinding uit de eerste helft van de 19e eeuw. Ook de naam is typisch Belgisch, die is namelijk half-Frans: patatten is Vlaams, maar frites en vooral het achteraan plaatsen van frites is typisch Frans. Waar de hybride naam ontstaan is, weten we niet. Op de taalgrens zou je zeggen, of anders in het tweetalige Brussel.
De oudste vermelding in België is uit 1857, toen een zekere Fritz, afkomstig uit de Elzas, als 'le roi des pommes de terres frites', te Luik heerste over een grote kermiskraam waarin hij zijn befaamde gerecht bereidde. Fritz gaat in culinaire kringen door voor 'L'Inventeur de la Friture' - de uitvinder van de patatkraam. Overigens stond er al in 1862 een frietkraam op het Burchtplein te Antwerpen, naar het schijnt een filiaal van Fritz. Iets later, in 1890, komen dan de kraam van Lisa Pattijn te Brugge en het frietkot 'Bij Neleke' te Molenbeek.
In de loop van de tijd is de dubbele benaming vereenvoudigd. Daarbij is een tweedeling ontstaan binnen ons taalgebied. Voor de hand ligt om bij een vereenvoudiging van een dubbele naam het minst belangrijkste woord, hier patates dus, te behouden. Het gaat tenslotte om aardappelen, zij het in specifieke vorm. Maar omdat in Vlaanderen en een stukje zuidelijk Nederland patatten als vanouds de naam is voor (gekookte) aardappelen, kon dat woord niet gebruikt worden voor gefrituurde aardappelen. Vandaar dat daar frieten de eendelige naam geworden is.In het noorden bestond dat probleem niet en dus werd het daar wel petat. Ten zuiden van de op de kaart getrokken grenslijn tussen aardappel en patat voor de gewone aardappel, komt de naam petat voor 'patat frites' niet voor.
In Nederland heeft petat trouwens twee betekenissen. Het is een niet-telbare stofnaam als we zeggen 'we eten vanavond patat'. Het is een telbaar zelfstandig naamwoord als we twee patat bestellen. In Vlaanderen is dat anders. Daar zegt men 'we eten vanavond frieten' en de bestelling luidt twee friet. Wel komt ook in Nederland, onder andere bij McDonalds, het verkleinwoord frietjes voor, maar dat zijn dan ook heel dunne on-Vlaamse staafjes.

Image
"Moenie worrie nie, alles sal reg kom" (maar hy het nie gesê wanneer nie!)

Image

User avatar
Quetzal
Retired moderator
Posts: 2173
Joined: Sat Nov 04, 2006 11:51 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Dutch (Flanders)
Location: Belgium

Re: frites

Post by Quetzal » Sat Jun 29, 2013 10:56 am

Interessant, maar hun conclusie over "patates frites" houdt weinig steek - "patatten" in Vlaanderen is uiteindelijk een leenwoord uit het Frans, dus "patates frites" is gewoon eentalig Frans.

Intussen heb ik hier wel bijgeleerd dat "patate" in het Frans, naast dus een informele term voor aardappel, eigenlijk vooral het woord is voor de zoete aardappel, die officieel "patate douce" of gewoon "patate" heet. Blijkbaar is dat een algemeen fenomeen; de uiteindelijke origine van het woord schijnt een Caribische taal te zijn, waarin "batata" dus inderdaad enkel naar de zoete aardappel verwees.

Post Reply