frites

[spelling en uitspraak]
How do you pronounce 'gezellig'? What is the difference between 'eu' and 'ui'? How do you write...? You can use the phonetic keyboard if you are familiar with phonetic symbols.
[Jan. 12, 2008: due to the forum update, the phonetic keyboard has been temporarily disabled.]
User avatar
BrutallyFrank
Global moderator
Posts: 941
Joined: Fri Apr 20, 2007 3:47 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Gender: Male
Location: Eijsden-Margraten

Re: frites

Post by BrutallyFrank » Sat Jun 29, 2013 8:57 pm

Het lijkt me sterk dat het woord 'patatten' een Frans leenwoord is. Oorspronkelijk zou het woord uit het Azteeks "Chi-potatl" komen (net als tomaat en chocola). Het zou ook raar zijn als het al ver voor de hierboven vermelde datum verbouwd werd en dan pas zoveel later een leenwoord uit het Frans als naam zou krijgen. Hoewel Frans toen misschien meer gangbaar was.

Met andere woorden: ik denk niet dat het woord 'patate' zo Frans is als je aanneemt.
"Moenie worrie nie, alles sal reg kom" (maar hy het nie gesê wanneer nie!)

Image

User avatar
Quetzal
Retired moderator
Posts: 2173
Joined: Sat Nov 04, 2006 11:51 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Dutch (Flanders)
Location: Belgium

Re: frites

Post by Quetzal » Sat Jun 29, 2013 9:51 pm

BrutallyFrank wrote:Het lijkt me sterk dat het woord 'patatten' een Frans leenwoord is. Oorspronkelijk zou het woord uit het Azteeks "Chi-potatl" komen (net als tomaat en chocola). Het zou ook raar zijn als het al ver voor de hierboven vermelde datum verbouwd werd en dan pas zoveel later een leenwoord uit het Frans als naam zou krijgen. Hoewel Frans toen misschien meer gangbaar was.

Met andere woorden: ik denk niet dat het woord 'patate' zo Frans is als je aanneemt.
Spaans zou ook kunnen, dat is waar, maar zelfs in de Spaanse tijd toen de aardappel zijn intrede deed in Vlaanderen, denk ik dat er veel meer Frans dan Spaans gesproken werd... bon, ofwel rechtstreeks uit het Spaans, ofwel uit het Spaans via het Frans, dus. In ieder geval bestond het woord ook in het Frans, en is er dus niets tweetaligs aan "patates frites".

User avatar
BrutallyFrank
Global moderator
Posts: 941
Joined: Fri Apr 20, 2007 3:47 pm
Country of residence: Netherlands
Mother tongue: Dutch (Netherlands)
Second language: English
Third language: German
Fourth language: French
Gender: Male
Location: Eijsden-Margraten

Re: frites

Post by BrutallyFrank » Sun Jun 30, 2013 12:07 am

Op een of andere manier vind ik het wel amusant dat je zo hardnekkig blijft volhouden dat het een invloed van buitenaf heeft. Aangezien het door de Spanjaarden mee is genomen naar Europa, is het goed mogelijk dat het product meteen al als een originele variant van 'patatten' is geïntroduceerd. Dus zowel in deze contreien als in Frankrijk of Spanje. Natuurlijk kan de leidende rol van de Spanjaarden (en de Fransen er tussenin) een stroming van zuid naar noord suggereren. Maar dan nog lijkt me het woord samen met het product hier terecht te zijn gekomen. Ik kan me echt moeilijk voorstellen dat die oorspronkelijke benaming er zo laat achteraan gekomen is.

Als 'patatten' dan een originele productnaam zou zijn, dan is de verandering van 'pommes de terres frites' naar 'patates frites' wel een Belgische (Vlaamse) aangelegenheid. Voor de Fransen zou het hoogstens een terugkeer naar een originelere benaming zijn.
"Moenie worrie nie, alles sal reg kom" (maar hy het nie gesê wanneer nie!)

Image

User avatar
Quetzal
Retired moderator
Posts: 2173
Joined: Sat Nov 04, 2006 11:51 pm
Country of residence: Belgium
Mother tongue: Dutch (Flanders)
Location: Belgium

Re: frites

Post by Quetzal » Sun Jun 30, 2013 8:22 am

We zijn een beetje langs elkaar heen aan het praten, denk ik. Ik ben niet zeker wat je bedoelt met "dat die oorspronkelijke benaming er zo laat achteraan gekomen is". Mijn oorspronkelijke punt was gewoon dat in de negentiende eeuw, toen volgens dat artikel de frieten dus uitgevonden zijn, "patates" al lang een Frans woord was, niet iets dat ze op dat moment van de Vlamingen overnamen zoals de auteur suggereert (in tegenstelling tot bv. woorden als "bourgmestre").

Naar wat ik tegenkom op het internet over de geschiedenis van de aardappel en de etymologie van "patat(e)" in zowel het Frans als het Nederlands (hier, hier en hier), ziet het er naar uit dat het Nederlandse woord ongeveer even oud is als het Franse, maar in beide gevallen dus oorspronkelijk voor de zoete aardappel; in Frankrijk zijn de aardappelen pas in de 18e eeuw populair geworden, in navolging van hun kolonie in Québec, waar ze "patate" genoemd werden, en die naam werd dan ook in Frankrijk zelf overgenomen, tenminste in de volkstaal. In België zijn de aardappelen ook pas in de 18e eeuw populair geworden, maar vind ik niet zo snel vanaf wanneer dat woord "patat" de shift heeft gemaakt.

Het is misschien niet onmogelijk dat er twee afzonderlijke introducties van "patate" voor aardappel in het Frans waren, m.a.w. dat het naast de Québec-route ook onafhankelijk in België gebeurd is op een bepaald moment, en daar dus wel uit het Vlaams. Maar daar zou je al een veel ernstige studie voor nodig hebben.

Post Reply