Je gaat nu een van de meest fascinerende Nederlandse grammaticaregels leren: de regel voor de tussenletter -s. Eerlijk gezegd kunnen we het nauwelijks een regel noemen:
we schrijven de tussenletter -s,
als we hem ook uitspreken
Dit is de officiële richtlijn. Zelfs voor Nederlandstaligen is dit geen duidelijke regel. Sommige mensen zeggen bijvoorbeeld 'spellingsregels', anderen 'spellingregels'. In de schrijftaal zien we dus twee varianten van dit woord terug.
Toch zijn er woorden die altijd -s als tussenletter krijgen:
- Het eerste woord is van een werkwoord afgeleid en eindigt op -ing
| de verdediging + de linie
| de verdedigingslinie
|
| de betaling + het verkeer
| het betalingsverkeer
|
| de begroting + het tekort
| het begrotingstekort
|
- Het eerste woord is afgeleid van een werkwoord en eindigt op onbeklemtoond -er.
| de arbeider + de partij
| de arbeiderspartij
|
| de beginner + het geluk
| het beginnersgeluk
|
| de ondernemer + de zin
| de ondernemerszin
|
| het meisje + de kleding
| de meisjeskleding
|
| het pakje + de avond
| (de) pakjesavond
|
| het sprookje + het bos
| het sprookjesbos
|
Ik herhaal mijn advies: gebruik spellingscontrole! Het kan voorkomen dat het woord dat je een samenstelling hebt gemaakt, die niet in het woordenboek voorkomt. Dit kan gebeuren; je mag zelf ook samenstellingen maken, zolang je de spellingsregels maar respecteert.
Een paar tips
Als je woord niet in het woordenboek staat, heeft de Nederlandse Taalunie een paar tips voor je:
- Zoek in het woordenboek een samenstelling op die met hetzelfde woord begint als jouw woord. Als er de tussenletter -s wordt gebruikt, dan doe je dit ook voor jouw samenstelling.
- De dingen worden pas echt ingewikkeld als je verschillende samenstellingen vindt, die soms wel de tussenletter -s hebben, maar soms ook niet. In dit geval kies je voor de meest gebruikte vorm. Met andere woorden: gebruik de tussenletter -s als de meeste samenstellingen die met hetzelfde woord beginnen de tussenletter -s krijgen.
- Zoek op het internet naar de meest gebruikte vorm.
De Nederlandse Taalunie is de officiële autoriteit op het gebied van de Nederlandse taal. Je vindt veel nuttige en interessante informatie op hun website:
www.taalunieversum.org.