Al, alle, allen, en allemaal betekenen ongeveer hetzelfde, maar het gebruik is verschillend. In de tabel hieronder kun je zien hoe we elk woord gebruiken.
| alle
| Voor zelfstandige naamwoorden in het meervoud Voor ontelbare zelfstandige naamwoorden in het enkelvoud
|
| al
| Voor een voornaamwoord of een lidwoord
|
| alle, allen, allemaal
| Na een voornaamwoord als 'extra informatie' (predicatief): Allemaal kan verwijzen naar personen en dingen, alle alleen naar dingen, allen alleen naar personen. Allemaal is gebruikelijk, alle en allen zijn formeel.
|
| allen
| Onafhankelijk als een synoniem voor iedereen. Erg formeel! Let op: 'alle' (zonder -n) kan niet onafhankelijk gebruikt worden.
|
Alle
Voor een zelfstandig naamwoord, gebruiken we alle.
Meestal voor zelfstandig naamwoorden in het meervoud:
| Alle mensen zijn zoogdieren.
|
| Heb je alle lichten uitgedaan?
|
| Alle kaarten waren uitverkocht.
|
Alle kan ook gebruikt woorden voor een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud, maar alleen als er van dat woord geen meervoud bestaat (of als het meervoud iets anders betekent):
| Alle moeite was voor niets.
|
Het woord moeite heeft geen meervoud.
| We willen je met alle liefde helpen.
|
Liefde heeft een meervoud: liefdes. Maar we gebruiken dit meervoud alleen als het gaat om relaties of mensen waar je van houdt. In het voorbeeld hierboven is liefde op een andere manier gebruikt: Het gaat om het algemene begrip liefde, dat geen meervoud heeft, niet om specifieke relaties of mensen.
| Ze wilden met alle geweld hun auto voor hun huis parkeren.
|
Als je iets 'met alle geweld' wilt, betekent dat dat je alles wilt doen om het te krijgen. Geweld heeft geen meervoud.
Al
We gebruiken al voor een lidwoord of een ander voornaamwoord. Bijvoorbeeld:al je geld, al die mensen, al die tijd.
Net als alle gebruiken we het voor zelfstandig naamwoorden in het meervoud en voor ontelbare zelfstandig naamwoorden zonder meervoud.
| Hij heeft al die maanden voor haar gezorgd.
|
| Hebben jullie al de lichten uitgedaan?
|
Enkelvoudige zelfstandig naamwoorden zonder meervoud:
| Ze hebben al hun geld aan de renovatie van hun huis besteed.
|
| Waar heb je al die tijd gezeten?
|
Geld en tijd hebben wel een meervoud, maar die betekenen iets anders. Gelden wordt gebruikt om te praten over budgetten. Met tijden verwijzen we meestal naar bijvoorbeeld openingstijden van een winkel, grammaticale tijden of periodes in de geschiedenis.
Alle, allen en allemaal
We hebben het al gehad over het gebruik van alle voor een zelfstandig naamwoord (zie hierboven), maar het kan ook gebruikt worden ergens achter het woord waar het wat van zegt.
In de zin 'De boeken staan allemaal vermeld in de bibliotheekscatalogus' is de informatie die allemaal geeft niet per se noodzakelijk. Het staat daar alleen om te benadrukken dat met 'de boeken', 'alle boeken' wordt bedoeld.
De gebruikelijke vorm voor dit gebruik is allemaal. Allemaal kan verwijzen naar zelfstandige naamwoorden in het meervoud en ontelbare zelfstandige naamwoorden.
| De boeken staan allemaal vermeld in de bibliotheekscatalogus.
|
| De kandidaten zullen allemaal worden uitgenodigd voor een toelatingstest.
|
| Je hoeft het niet allemaal uit je hoofd te leren.
|
| Hij heeft het geld toch allemaal aan een goed doel geschonken?
|
Een formele vorm voor dit gebruik is alle(n). Het betekent precies hetzelfde als allemaal, maar er is één verschil: we kunnen alle(n) alleen gebruiken voor woorden in het meervoud.
Als we verwijzen naar personen, gebruiken we allen, in alle andere gevallen alle(zonder -n).
| De boeken staan alle vermeld in de bibliotheekscatalogus.
|
| De kandidaten zullen allen worden uitgenodigd voor een toelatingstest.
|
Allen
Allen can ook onafhankelijk gebruikt woorden, dus zonder zelfstandig naamwoord waarnaar het verwijst. Dit gebruiken van allen is erg formeel!
Als we het zo gebruiken is het een synoniem van iedereen. Er is echter wel een klein verschil: Allen is wat beperkter dan iedereen. Het betekent zoiets als 'ieder van hen'. Bovendien is allen, in tegenstelling tot iedereen, een meervoudsvorm.
| Allen moesten hun paspoort laten zien.
|
| Allen zijn voor de toelatingstest geslaagd.
|
Laat me nog eens zeggen dat dit gebruiken van allen in plaats van iedereen erg formeel is.