Het EHD-achterzetsel verschijnt als er in de plaats komt van 'het' of 'ze'.
Een EHD-achterzetsel (EHDaz) is een voorzetsel dat verbonden is met er, hier of daar. Eerder hebben we gezien dat als een voorzetsel voorkomt voor de woorden het, dit/deze of dat/die, de voornaamwoorden worden vervangen door respectievelijk er, hier of daar. Je hebt dit waarschijnlijk al gelezen, maar we vatten het hier nog eens kort samen:
| preposition + noun
| Ik heb met dit racket getennist.
|
| er + postposition
| Ik heb ermee* getennist.
|
| er + ... + postposition
| Ik heb er vandaag mee getennist.
|
In de voorbeelden hierboven kun je zien dat niet alleen het wordt vervangen door er, maar dat ook het voorzetsel aan er wordt vastgeplakt. Bovendien komt het voorzetsel niet voor er - zoals bij een zelfstandig naamwoord, maar erachter. Daarom noemen we het een achterzetsel.
In de tweede voorbeeldzin hierboven, zitten er en mee aan elkaar vast, maar ze kunnen ook van elkaar gescheiden worden (zoals in de derde voorbeeldzin). Als er ander zinsdelen zijn die tussen er, hier of daar en het achtervoegsel in kunnen staan, dan zullen ze dat meestal doen.
Er, hier en daar (EHD) staan aan het begin van het middenstuk van de zin.
De plaats van het EHD-achtervoegsel is voor de OW, of voor het voorvoegsel van een scheidbaar werkwoord (VSW), als dat in de zin aanwezig is.
Voorbeelden
Zoals je ziet worden er en mee gescheiden door van de week, staat er aan het begin van het middenstuk en staat het achterzetsel onder 'diversen' (DIV) voor de OW.
In deze zin is daar geen vervanging van dat, maar geeft het een plaats aan. Dat maakt niets uit voor het voorzetsel. Ook als daar (of er of hier) een plaats aangeeft, verandert het voorzetsel in een achterzetsel.
In het voorbeeld hierboven zie je dat het EHD-achterzetsel voor het voorvoegsel van het scheidbare werkwoord ophouden staat.
Verwar het achterzetsel niet met het voorvoegsel van een scheidbaar werkwoord!
| O&P
| EHD
| LV
| OW
|
| De Stones hebben
| daar
| hun eerste plaat
| opgenomen
|
Als je in de bovenstaande zin op had gezien als een achterzetsel, dan zou je het hebben gescheiden van het werkwoord. Dat is niet echt een grote fout, maar het kan soms de betekenis van een zin veranderen.
| O&P
| EHD
| LV
| EHDaz
| OW
|
| 1. De dief had
| er
| het geld
| -
| opgestreken
|
| 2. De dief had
| er
| het geld
| op
| gestreken
|
In de eerste zin staat een scheidbaar samengesteld werkwoord: opstrijken. Deze zin betekent zoiets als "De dief had het geld daar ontvangen".
In de tweede zin staat geen samengesteld werkwoord. We weten dat doordat op los staat van gestreken. Conclusie: op is een achterzetsel dat bij er hoort en gestreken is het voltooid deelwoord van het werkwoord strijken. Dit geeft een beeld van een heel nette crimineel die zijn geld keurig strijkt.
Vragen? 